Świętej pamięci Czesław Juliusz Wydrzycki
16-02-1939 - 17-01-2004 (Lat 64)
Main Photo
Informacje o zmarłym

Czesław Niemen, właśc. Czesław Juliusz Wydrzycki – polski piosenkarz, kompozytor multiinstrumentalista i autor tekstów piosenek.

Obdarzony był głosem o szerokich możliwościach, zarówno jeśli chodzi o skalę, jak i możliwości intonacyjne i brzmieniowe; był jedną z największych indywidualności polskiej sceny rockowej, wielokrotnie w awangardzie docierających do Polski kolejnych stylów muzycznych, tworząc równolegle swoją własną, całkowicie autonomiczną muzykę.



Czeslaw Juliusz Wydrzycki (bo tak brzmialo jego prawdziwe nazwisko) urodzil sie 16 lutego 1939 roku w Starych Wasiliszkach, na terenie dzisiejszej Bialorusi. Pochodzil z rodziny z ogromnymi tradycjami patriotycznymi. Juz jako dziecko przejawial uzdolnienia muzyczne, spiewal w chorze koscielnym, byl uczniem Pedagogicznego Liceum Muzycznego.

  W 1958 roku rodzina Wydrzyckich wraz z fala repatriantow powrocila do Polski, a Niemen zaczal uczeszczac do sredniej szkoly muzycznej w Gdansku. Trudna sytuacja, w ktorej sie znalazl-smierc ojca, zmusila go do zrezygnowania z edukacji muzycznej po dwoch latach. W wolnych chwilach uczeszczal do studenckiego klubu Zak w Gdansku, gdzie wykonywal latynoamerykanskie melodie. W tym wcieleniu muzycznym  rozsentymentalizowanym, z falsetowymi zasiewami, akompaniujac sobie na gitarze wystartowal w Festiwalu Mlodych Talentow, w 1962 roku. Dzieki wykonaniu dwoch, wowczas bardzo popularnych utworow, Malagueny i Adieu Tristesse zostal laureatem konkursu. Podczas trasy koncertowej z Czerwono-Czarnymi, bedacej nagroda za wygranie Festiwalu, zostal zauwazony przez Franciszka Walickiego, myslacego o zalozeniu nowej grupy (byl zalozycielem Czerwono-Czarnych). Jesienia 1962 roku Niemen dzialal juz z Niebiesko-Czarnymi, glownie jako przerywnik pomiedzy wystepami innych.

  W 1963 roku Niemen wraz z Niebiesko-Czarnymi wzial udzial w I Krajowym Festiwalu Polskiej Piosenki w Opolu, lecz jego utwor "Wiem, ze nie wrocisz" choc nie uzyskal aprobaty jury, stal sie przebojem za sprawa opolskiej publicznosci. W grudniu Wydrzycki odbyl swoja pierwsza podroz na Zachod, gdzie wraz z Niebiesko-Czarnymi wystapil w paryskiej Olympii. Wowczas to po raz pierwszy wystapil pod pseudonimem Niemen, gdyz jego nazwisko bylo zbyt trudne do wymowienia przez cudzoziemcow.

  Na poczatku 1964 roku Niemen skomponowal swoj kolejny przeboj "Czy mnie jeszcze pamietasz", ktory tak spodobal sie Marlenie Dietrich, ktora wowczas goscila w Warszawie, iz nagrala jego nowa wersje, z wlasnym niemieckim tekstem.

  Opole 64 takze nie przynioslo Niemenowi sukcesu, a w kwietniu 1965 roku ministerialna komisja nie zweryfikowala go jako piosenkarza, czyli jego wspolpraca z przedsiebiorstwami estradowymi nadal nie mogla odbywac sie na normalnych zasadach. Ale Niemen pocieszenie znalazl za granica, gdzie jego solowe wystepy przyniosly wiele nagrod np. na festiwalu w Rennes. Jesienia 1965 roku zakonczyl wystepy z Niebiesko-Czarnymi. W marcu 1966 roku nagral we Francji z towarzystwem orkiestry Michale Colombiera mala plyte ze swoimi kompozycjami. Jedna z tych piosenek - "Sen o Warszawie", stala sie jego pierwszym radiowym przebojem.

  W 1967 roku Niemen zalozyl wlasny zespol Akwarele, z ktorym to, jako juz pelno prawny muzyk, wystapil na festiwalu w Opolu, gdzie przedstawil premierowy material muzyczny, z legendarnym juz protest songiem "Dziwny jest ten swiat" na czele. Niemen zaspiewal go w wyjatkowo ekspresyjny sposob, z krzykiem i piskiem. Poza tym, w napisanym przez niego tekscie byly slowa, ktore nie padaly u nas dotad z piosenkarskiej estrady, chocby to zdziwienie, ze czlowiekiem gardzi czlowiek i pouczenie, ze najwyzszy czas nienawisc zniszczyc w sobie. W tym kontekscie wyrazana wiara w ludzi dobrej woli niekoniecznie musiala byc dobrze odebrana. Dzieki tej piosence Niemen nie tylko stal sie niebywale slawny. Przypadla mu rola kontestatora krajowej estrady, przywodcy hipisowskiego buntu mlodziezy przeciw doroslym. Jego kontrowersyjny wyglad tez mu raczej nie pomagal przekonac do siebie doroslej publicznosci. Niemen za interpretacje "Dziwny jest ten swiat" otrzymal w Opolu Nagrode Specjalna Przewodniczacego Komitetu d.s. PRiTV, jednak radio nie R.I.P. tego utworu. Wowczas to Niemen nagral swoja pierwsza dlugograjaca plyte, ktora okazala sie ogromnym sukcesem zarowno finansowym jak i artystycznym. Album "Dziwny jest ten swiat" sprzedal sie w 600 tys. egzemplarzy i otrzymal pierwsza w historii Zlota Plyte.

  Niemen nie spoczawszy na laurach staral sie udoskonalic swoj warsztat. Jako pierwszy w Polsce kupil organy Hammonda i caly czas staral sie byc na biezaco z zachodnimi nowinkami muzycznymi. Na rok 1968 przypadlo apogeum jego fascynacji amerykanskim soulem, co slychac w nagraniach z jego kolejnej studyjnej plyty pt. Sukces. Wydal rowniez plyte z nowymi aranzacjami swoich starych przebojow pt. "Czy mnie jeszcze pamietasz" z m.in. piosenka "Pod Papugami" czy tytulowa. Wyruszyl wowczas na dluga trase koncertowo-festiwalowa, ktora zaowocowala Trofeum na targach MIDEM w Cannes, Zlotej Rozy w Montreux czy Bratyslawskiej Liry. W kraju czekala na niego stabilizacja; otrzymal wreszcie stawke solistyczna klasy A, co uregulowalo sprawy placowe oraz pozwolilo na zakup mieszkania. W 1969 roku wzial udzial w filmie Marka Piwowarskiego pt. "Sukces", a takze, wyjechal do Wloch gdzie nagral trzy popowe single z m.in. wloska wersja utworu "Dziwny jest ten swiat".

  Po powrocie z Italii rozpadla sie jego grupa Akwarele, wkrotce zastapiona przez kolejna Enigmatic. Longplay Niemen Enigmatic, z powalajaca wersja "Bema pamieci zalobnego rapsodu" do slow Norwida, stal sie ogromnym przebojem. Niewatpliwym dowodem uznania byl film TVP pt. "Rapsod" w rezyserii Janusza Rzewskiego, bedacy forma artystycznego klipu, puszczanego przed koncertami mlodziezowymi.
 
  Na przelomie 1970 i 1971 roku Niemen wydal kolejna, a zarazem ostatnia plyte z zespolem Enigmatic. Byl to pierwszy krajowy podwojny album oraz pierwsza plyta bez tytulu i wykonawcy na okladce; wystarczala podobizna wowczas bardzo popularnego wokalisty. Glowny utwor plyty, przeszlo 20 minutowy "Czlowiek Jam Niewdzieczny", trescia literacka podobny byl do utworu "Dziwny jest ten swiat", zas muzycznie charakteryzowal sie wrecz hardrockowymi rozwiazaniami instrumentalnymi.

  Rok 1971 zaczal sie dla Niemena od przykrego zdarzenia, jakim byl protest opolskiego nauczyciela przeciw zachowaniu wokalisty na scenie. Oskarzenie, choc niezgodne z prawda, wywolalo nagonke prasowa i zakaz wystepow w telewizji i radiu. Nawet wygrany proces o znieslawienie wytoczony przez Niemena nie zmienil postaci rzeczy. Szczesliwym momentem tegoz roku byla zawiazanie wspolpracy z CBS, zachodnioeuropejska wytwornia fonograficzna. Niemen mial zagwarantowana swobode artystyczna i korzystal z niej w pelni. Rozwiazawszy swoj poprzedni zespol zalozyl nowy. Wspolpracujac z freejazzowym kontrabasista Helmutem Nadolskim i z muzykami pozniej znanymi jako SBB (Jozef Skrzek, Apostolis Antymos, Jerzy Piotrkowski) zaproponowal ekspresyjna muzyke, ktora zaczela zbierac swietne recenzje w prasie muzycznej. Udane tournee z zespolem Jacka Brucea nie przeslonilo jednak faktu, iz pierwszy plyta grupy Niemen, "Strange is the world" rozeszla sie raptem w 3 tys. nakladzie. Muzycy nagrali jeszcze jedna zagraniczny album "Ode to Venus", oraz doskonaly,dwuplytowy, krajowy longplay "Niemen Marionetki". Wowczas to w 1973 roku konflikt miedzy Skrzekiem a Niemenem doprowadzil do rozpadu zespolu.

  Pod koniec 1973 roku Niemen nagral solowy album "Russische Lieder", gdzie zaprezentowal rdzenne ukrainsko-bialoruskie melodie we wlasnych aranzacjach.

  Rok 1974 uplynal na koncertach z dosyc przypadkowymi muzykami oraz nagraniu ostatniej juz zagranicznej plyty "Mourners Rhapsody", gdzie zaprezentowal angielska wersje otworu "Bema pamieci zalobny rapsod". Reasumujac, caly dorobek zagraniczny nie przyniosl artyscie zbyt duzego sukcesu materialnego, lecz byl niewatpliwym sukcesem artystycznym.

  Pod koniec 1974 roku Niemen otrzymal propozycje dolaczenia do angielskiego zespolu Blood, Sweat and Tears, cieszacego sie wowczas swiatowa slawa. Owa propozycje odrzucil, motywujac rozbieznosciami artystycznymi. W roku nastepnym wokalista wzial slub ze swoja wieloletnia muza Malgorzata, bedaca takze autorka jego przyszlych okladek i matka dwoch corek, Natalii i Eleonory. Ow rok przyniosl rowniez kolejna krajowa plyte "Niemen Aerolit" z nowym zespolem o tej samej nazwie co nowopowstaly album. Przyniosl on muzyke podobna do tej z albumu Enigmatic, zinterpretowane zostaly rowniez kolejne wiersze Norwida. Plyta zapoczatkowala rowniez fascynacje Niemena syntezatorami np. MiniMoogiem oraz Synthi EMS.

  Kolejny album przyniosl muzyke trudna, gdyz prawie wylacznie syntezatorowo-instrumentalna, przy czym o mocno tragicznym zabarwieniu, spowodowanym smiercia bylego perkusisty Piotra Dziemskiego oraz rozpadem juz kolejnej grupy zwiazanej z artysta. Lata 76-78 przyniosly wiele muzyki programowej tzn. wykorzystywanej w teatrze, jak np. "Sen Srebrny Salomei" Slowackiego czy "Mindowe" tegoz samego autora. Zaowocowal on rowniez stworzeniem muzyki do seriali TVP "Przygrywka", "Rodzina Lesniewskich" czy "Klusownik".

  W styczniu 1978 roku, skonczyl nagrywany dlugo album "Idee Fixe". Plyta owa byla niejako podsumowaniem jazzowo-awangardowo-norwidowskiej epoki w zyciu artysty. Zaproponowal na niej kolejne syntezatorowe wariacje, poparte jednak tym razem normalna wokaliza i zywym zespolem akompaniujacym w tle, min. Jerzym Dziemskim (bratem Piotra) i Michalem Urbaniakiem. Tym razem Norwid byl autorem wszystkich tekstow do tego dwuplytowego albumu.

  Na festiwalu Opole79 Niemen pojawil sie jako juror, ale zarazem wykonal nowa, elektroniczna wersje utwory "Dziwny jest ten swiat". Tego samego lata otrzymal Grand Prix festiwalu sopockiego za piosenke do wiersza Iwaszkiewicz pt. "Nim przyjdzie wiosna".

  Jesienia 1979 roku, przy okazji wystepow w ZSRR odwiedzil miejsce swojego urodzenia, Stare Wasiliszki, gdzie ze smutkiem dostrzegl dewastacje okolicy. Jego kolejny album "Postscriptum" (wydany w styczniu 1980 roku), przyniosl muzyke latwo przyswajalna, nagrana solo, bedaca swego rodzaju reklama na targach MIDEM, gdzie artysta nie odniosl sukcesu. Tego samego roku artysta nagral nowe wersje swoich przebojow z orkiestra Zbigniewa Gorskiego lecz odrzucil propozycje wspolnego tournee i wspolnej plyty z premierowym materialem muzycznym.

  Lata osiemdziesiate mozna uznac za odpoczynek w zyciu Mistrza. Nie koncertowal za wiele, wydal tyko jeden album. Plyta "Terra Deflorata" z 1989 roku zostala nagrana przez Niemena solo, z uzyciem jedynie elektronicznych instrumentow. Byla odzwierciedleniem spokoju ostatniego dziesieciolecia z zycia artysty.

  Lata 90 przyniosly pewne ozywienie w dzialalnosci artysty. Wspomogl Solidarnosc, wystepujac w jej telewizyjnym programie przedwyborczym, pisal felietony to gazet np. nowopowstalego Tylko Rocka. Wystepowal jako juror na festiwalu opolskim, wzial udzial w paru koncertach np. pamieci Ryszarda Riedla w 1995 roku, czy wraz z reaktywowanym Perfectem. W 1997 roku wspomogl AWS udostepniajac jego kampanii wyborczej utwor "Dziwny jest ten swiat". W 2001 roku ukazala sie jego ostatnia juz plyta, na ktora fani czekali dlugie 12 lat. Album "Spodchmurykapelusza" przyniosl muzyke nie komercyjna, znowuz wylacznie elektroniczna, z krytycznymi autorski tekstami.

  Nowe milenium artysta spedzil na remasteringu swoich starych plyt oraz malarstwie. Zapomniany i zamkniety w swoich zajeciach.

Zmarl 16 stycznia 2004 roku na oddziale intensywnej terapii warszawskiego Instytutu Onkologii, po dlugiej chorobie nowotworowej. Jego smierc wywolala medialna lawine oraz rozpacz fanow. Pogrzeb artysty odbyl sie 28 stycznia na Powazkach.

Ostatnio dodane wpisy
24.02.2013 08:36 ELA

MAŁO POWIEDZIANE ŚWIAT DZIWNIEJSZY NIE MAM OKREŚLENIA NA TO CO SIĘ TERAZ DZIEJE.MYŚLĘ ŻE WYDRZYCKI POTRAFIŁ BY WYŚPIEWAĆ TEN STAN
27.02.2012 18:15 Jacek

Czesiek zrób coś! Twoja stara Małgośka Wydrzycka nie może znieść myśli, że bardziej kochałeś Faridę niż ją i że to z Faridą ożeniłbyś się, gdyby nie była mężatką. Z tej zazdrości zablokowała utwór, który napisałeś kiedyś dla Faridy. Twoja Gośka robi z siebie pośmiewisko na stare lata. Stara zgorzkniała baba...
19.01.2011 06:25 Damian S.

Wlasnie minela rocznica kiedy odszedles. Choc Twoje melodie i piosenki nie starzeja sie wcale, to swiat staje sie coraz DZIWNIEJSZY.

Error. Page cannot be displayed. Please contact your service provider for more details. (26)